Collectief De boodschap van Filosofie Interviews

De boodschap van: Dirk de Wachter

‘Indien we ons realiseren hoe de wereld er voor staat, en we voldoende kritische zelfreflectie kunnen opbrengen, hebben we ook efficiënte behandelmogelijkheden voor deze problemen.’

Volgens pyschiater-psychotherapeut Dirk de Wachter (58) heeft onze samenleving borderline. Alles moet leuk en ‘een feestje’ zijn, en we hebben nul tolerantie voor als dat niet zo is. Nog nooit liep zijn praktijk zo overvol als nu. De Wachter pleit dan ook voor acceptatie van verdriet, simpeler leven, en minder hunkering naar een hoera-stemming en perfectie. 

De Wachter is bekend geworden door zijn boek Borderline Times (2011) waarin hij de ziekte van onze maatschappij uitlegt. De eeuwige jacht naar geluk is namelijk een onderwerp dat ons allemaal aan lijkt te gaan, en waar we tegelijkertijd aan onderdoor gaan. Hoe worden we dan gelukkig in een tijd die ons alles en tegelijkertijd niets te bieden heeft?

• We hebben volgens u een doorgeslagen ‘Hoera-stemming’. Waarom heeft deze maatschappij consumptief en oppervlakkig gedrag, en zijn we alleen maar op onszelf gericht? Komt dit omdat we teveel vrijheid en maakbaarheid ervaren, en daardoor teleurstelling als iets niet lukt? Of door het perfecte plaatje op social media? Of zijn we gewoon strontverwend? 

De Westerse wereld is in zijn voortgang naar vrijheid de pedalen verloren, wat ten koste gaat van de verbinding. De mens is namelijk een gehecht wezen, dat evenzeer autonomie als hechting nodig heeft. De grote nadruk op het succesvolle Ik, die alles alleen kan realiseren, dreigt daardoor een ledig gevoel van losgeslagen eenzaamheid te creëren.

• In je boek Borderline Times (2011) betoog je dat we ons in een zieke samenleving bevinden. In dit boek pas je de negen criteria van borderline toe op de samenleving van toen, en stel je dat deze uitstekend voldoet aan de diagnose. Hebben we als collectief nog steeds borderline, of worden we beetje bij beetje meer gebalanceerd?

Ik denk dat de diagnose, nu 8 jaar later, nog niets aan actualiteit heeft verloren. Objectief kunnen we stellen dat we het nog nooit zo goed hebben gehad, in dit hoekje van de aardbol. We leven in een tijd zonder armoede, zonder oorlog, zonder kindersterfte. Materieel hebben we alles wat we ons kunnen wensen. Het paradijs zou je zeggen. En toch worden we ziek. We lijden met z’n allen aan depressie, aan burnout. Iedereen naar de therapeut, iedereen aan de middelen. Antidepressiva, kalmeringsmiddelen, marihuana, om maar het hoofd boven water te houden.

Dit hoeft geen apocalyptisch bericht te zijn. Indien we ons realiseren hoe de wereld er voor staat, en we voldoende kritische zelfreflectie kunnen opbrengen, hebben we ook efficiënte behandelmogelijkheden voor deze problemen.

• In je laatste boek De kunst van het ongelukkig zijn, stel je dat streven naar zin en betekenis is waar het leven om draait. 

Inderdaad, dat is fundamenteler dan consumentisme, hedonistische invulling van geluk.

• Hoe geven we als collectief zin en betekenis aan het leven?

In de zorg voor de medemens.

• En hoe wordt (individualistische) existentiële pijn niet gemedicaliseerd en/of ontweken?

Door te delen, spreken en te verbinden, maken we openingen naar anderen. En die verbinding is de medicatie voor menselijk pijn.

• Hoe zorgen we voor die opening met anderen? Het omarmen van verdriet en andere donkere plekken lijken velen juist lastig te vinden, laat staan erover te praten met anderen.

Alles begint met moed van zelfreflectie.

Het omarmen van verdriet is niet pessimistisch. Het geeft een verbinding die fundamenteel en wezenlijk is en die reflectie biedt zo een toegang tot het omarmen ervan.

• De trends van nu in social media gaan onder andere over eerlijkheid, ‘echtinsta’, authenticiteit, genezing van burnouts en zelfliefde. Helpt deze openheid bij onze collectieve genezing?

De sociale media zijn niet de beste plek om authenticiteit te vinden. Hier dreigen eerder schijn, vals zelf, sociale wenselijkheid en succesillusies. Het ware zelf toont zich in vertrouwen, kwetsbaarheid, en in de broze blik van de Ander.

Social media zorgt eerder voor ongevoeligheid, van het hard en meedogenloos omgaan met de medemens als norm om te leven.

• Hoe ziet u de nieuwe generatie voor u? Gaan onze nakomelingen wat leren van ons? 

Elke generatie moet de wereld opnieuw uitvinden. Ik ben geen cultuurpessimist. Daarom zie ik tekenen van hoop barsten in het gladdere van de oppervlakte.

• Uw kijk op het leven schudt mensen wakker, maar biedt u ook oplossingen? 

Ik wens geen oplossingen te bieden. Ik toon spiegels en ik probeer kritisch denken te bevorderen, om mensen zelf hun oplossingen te laten vinden.

• Hoe boort ú een diepere laag aan in uw leven?

In de zorg voor de ander : mijn geliefde, mijn kinderen, mijn familie, mijn vrienden, mijn patiënten, mijn collega’s, en mijn hele engagement.

• Albert Camus wordt door velen als een pessimist beschouwd – net als u – maar door het leven te nemen zoals het is, is er ruimte voor alles wat er gebeurt én voor oplossingen. Dat geeft mijns inziens eigenlijk een helder en ruime blik op het leven. Streeft u de filosofie van Camus na?

Zeker, maar ik vind de meeste herkenning bij Emmanuel Levinas.

Dirk de Wachter

Hoofdfoto: Belgalmage

Lees ook

Het leven is niet altijd leuk

Note: ik vind Wachters’ visie heel verfrissend en ben het bijna met alles van hem eens.

Echter, zie ik in tegenstelling tot Wachter ook de andere kant van de medaille van social media. Ik en zoveel anderen met mij merken dat je er wel verbinding en authenticiteit kunt vinden, zeker als je weet waar je moet zoeken (HSP’ers, lichtwerkers etc). Ik heb echt fantastische mensen ontmoet via (social) media, waarvan ik een paar heb ontmoet en ga ontmoeten op Bali. Sommigen beschouw ik echt als mijn beste vriendinnen, en spreek ze iedere dag. Afstand zorgt totaal niet voor barrières, zeker niet als je beide van dezelfde/soortgelijke planeet komt ;).

Ook met anderen heb ik diepe connecties gemaakt (niet per se HSP’ers) en ik ben superblij met social media juist, zeker omdat ik zo met Nederland in contact kan blijven. Blijf me vooral berichten waar dan ook (en ook anderen), want er zijn zoveel mooie mensen die je misschien anders juist niet had ontmoet, en waarmee je nu raakvlakken hebt doordat je elkaar vindt in dezelfde thema’s en/of visies. Het zorgt in dat geval voor meer connectie en een grotere wereld, dus social media heeft zeker een lichte (en donkere) kant imo.

Uiteraard laat ik Wachter’s visie erin, wat alle visies verdienen een plek in de wereld. Dat maakt de wereld ook mooi, zoveel verschillen en tegelijkertijd zo hetzelfde :).

Liefs!

Suze

Ik ben Suze, geboren om 08.08 op 31.08.1989, te Breda.
Ik ben een HSP'er, een nieuwetijdsmens, een lichtwerker, een Brabander, een zacht meisje met pit, beeldend en praktisch tegelijk, iemand met een sterke boodschap, maar bovendien: een mens met allerlei perfecties en imperfecties: net als jij.

Ik verwonder mij voor hetgeen wat we niet altijd letterlijk kunnen waarnemen. Ik analyseer er wat op los, en schrijf om de boel te structureren en anderen te inspireren.
Altijd op zoek naar eenheid en verbinding, met authenticiteit en aanwezigheid in het hier en nu. Zodat ik niet ga zweven, maar geworteld blijf. Met de hoofd in de wolken, en de voeten in de aarde.

Hier laat ik al mijn kaarten zien, verenig ik alle elementen van het leven en nodig ik jou uit om hetzelfde te doen.

Spread the light

💙

You may also like...

4 Comments

  1. Henrik van Aard says:

    Dank Suze.
    Prachtig interview.
    Het is iets van alle tijden
    We blijven als mens zoeken naar de zin van het bestaan,zodat we in beweging blijven.

    1. dankje voor je comment! denk t ook anders wordt t maar saai 😉

    2. trouwens volgens mij zegt De Wachter juist dat we meer moeten zoeken (in onszelf) naar de zin van het bestaan. Dat doet de maatschappij juist niet goed genoeg met alle gevolgen van dien. Maar dat de wachter zelf dat zoekt – en heeft gevonden – is iets van alle tijden ja. Zoals alle filosofen doen! 😀

      1. al is t geen zelfbenoemde filosoof, ik vind van wel. hehe. Fijne jaarwisseling!

Leave a Reply

You have to agree to the comment policy.